या पेजवर महाराष्ट्रातील शासकीय रेशीम कोष बाजारपेठा आणि कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांमधील (APMC) रेशीम कोष बाजारभाव (Silk Cocoon Daily Market Price Today) दररोज थेट अपडेट केले जातात. तुती रेशीम शेती (Sericulture) करणाऱ्या शेतकरी बांधवांसाठी बायव्होल्टिन व संकरित कोषांचे आवकनिहाय प्रति किलो लिलाव दर येथे उपलब्ध आहेत.
महाराष्ट्रातील बाजारपेठांमध्ये आजचे रेशीम कोष बाजारभाव (Silk Cocoon APMC Rates Live)
Market Rates for Silk Cocoon
7 Records| बाजार समिती (APMC) | जात (Variety) | एकक (Unit) | किमान दर (Min ₹) | कमाल दर (Max ₹) | सर्वसाधारण दर (Modal ₹) |
|---|---|---|---|---|---|
| 📅 20/11/2026 | |||||
| सोलापूर | लोकल | क्विंटल | 7000 | 8850 | 7800 |
| जालना | पांढरा | क्विंटल | 37500 | 85500 | 66000 |
| 📅 19/11/2026 | |||||
| जालना | पांढरा | क्विंटल | 33000 | 75500 | 55000 |
| 📅 18/11/2026 | |||||
| सोलापूर | लोकल | क्विंटल | 7750 | 8700 | 8200 |
| जालना | पांढरा | क्विंटल | 40000 | 82000 | 73500 |
| 📅 17/11/2026 | |||||
| जालना | पांढरा | क्विंटल | 17500 | 85000 | 70000 |
| 📅 16/11/2026 | |||||
| जालना | पांढरा | क्विंटल | 48500 | 83000 | 83000 |
वरील तक्त्यामध्ये रेशीम विकास संचालनालय व मान्यताप्राप्त बाजारपेठांमधील रेशीम कोषांचे आजचे थेट लिलाव दर दर्शवले आहेत. रेशीम कोषांची खरेदी-विक्री ही प्रति किलो (₹/किलो) या मानकानुसार शास्त्रीय पद्धतीने आणि पारदर्शक वजनकाट्यावर केली जाते.
रेशीम कोषांचे प्रकार, शेल रेशो व गुणवत्ता निकष
रेशीम कोषांचा लिलाव हा केवळ वजनावर न ठरता कोषातील धाग्याचे प्रमाण आणि गुणवत्तेवर ठरवला जातो. व्यापारी व रीलर्स खालील घटकांची कसून तपासणी करतात:
- बायव्होल्टिन रेशीम कोष (Bivoltine White Cocoons – CSR2 x CSR4): शुद्ध पांढऱ्या रंगाचे, लांब व चमकदार आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या धाग्याचे कोष. या कोषांना बाजारात सर्वाधिक मागणी असून सर्वोच्च दर (₹५५० ते ₹८५०+ प्रति किलो) मिळतो.
- क्रॉस ब्रीड कोष (Crossbreed / CB – Multivoltine x Bivoltine): हलके पिवळसर किंवा हिरवट रंगाचे कोष. स्थानिक साड्या व पारंपरिक हातमाग विणकामासाठी रीलर्स या कोषांची खरेदी करतात.
- शेल रेशो टक्केवारी (Shell Ratio %): संपूर्ण कोषाच्या वजनाशी वरच्या रेशीम कवचाचे (Shell) प्रमाण. चांगल्या बायव्होल्टिन पिकात शेल रेशो १८% ते २४%+ असायला हवा. शेल रेशो जितका जास्त, तितका लिलावात विक्रमी दर मिळतो.
- रीलेबिलिटी व प्युपा आरोग्य (Reelability & Defect %): कोषात दुहेरी कोष (Double cocoons), वितळलेले (Melted), डागी (Stained) किंवा मुंग्या लागलेले कोष नसावेत. कोष कडक व एकसारख्या आकाराचे असावेत.
प्रमुख रेशीम कोष बाजारपेठा व लिलाव कार्यपद्धती
महाराष्ट्रात जालना रेशीम कोष मार्केट हे सर्वात मोठे मध्यवर्ती व्यापार केंद्र आहे. याशिवाय बारामती (पुणे), बीड, उस्मानाबाद (धाराशिव), सांगली, औरंगाबाद (छत्रपती संभाजीनगर) आणि अमरावती येथे शासकीय कोष खरेदी केंद्रे कार्यरत आहेत. अनेक शेतकरी कर्नाटक सीमेवरील रामनगरम किंवा शिडलघट्टा बाजारातील दरांचाही मागोवा घेतात. लिलावापूर्वी रीलर्स ५० कोषांचे रँडम सॅम्पल घेऊन वजन व शेल रेशो काढतात आणि त्यानुसार इलेक्ट्रॉनिक लिलाव होतो.
रेशीम उत्पादकांसाठी मोलाचा सल्ला: कोष काढणी चंद्रिकेवरून (Netrika) अळ्यांनी कोष विणणे पूर्ण केल्यानंतर ५ व्या किंवा ६ व्या दिवशीच करावी; लवकर काढल्यास कोष मऊ राहतात आणि उशिरा काढल्यास फुलपाखरू कोष फोडून बाहेर पडल्याने कोष निरुपयोगी होतो. बाजारात विक्रीसाठी नेताना जाळीदार क्रेट्सचा वापर करावा आणि गुदमरून कोष खराब होणार नाहीत याची काळजी घ्यावी.
संबंधित शेतमाल व प्रमुख बाजार समित्या
- साखर बाजारभाव
- कडबा बाजारभाव
- गूळ बाजारभाव
- कोल्हापूर -लश्र्मीपूरी बाजारभाव
- अमरावती बाजारभाव
- अकोला बाजारभाव
अधिकृत शासकीय माहिती व संदर्भासाठी आपण महाराष्ट्र राज्य कृषी पणन मंडळ (MSAMB) च्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट देऊ शकता.
